Jan-Willem Smeyers is Klimaatcoach bij KlimaatContact, maar ook schrijver en vader. Zijn doel? Elke dag een klimaatgesprek voeren met een onbekende. Enkele daarvan deelt hij hier.
Twee oudere wandelaars komen Jan-Willem tegemoet.
🌱 “Mag ik jullie een vraag stellen?”
🧑🦳“Zien wij er gehaast uit? De man en vrouw glimlachen me welwillend toe.
🌱 “Ok … wat is jullie gevoel bij de klimaatverandering?”
Ik geef hen een levendige glimlach. Maar bij hen gebeurt het omgekeerde. Hun glimlach versteent op hun gezicht
Ik denk: “Oh nee, ze hebben helemaal geen zin in dit onderwerp of in alweer een klimaatpersoon zoals ik. Snel! Ambivalentie! Ik moet iets luchtigs zeggen!” Maar ik ga voor doorvragen. Niet op hun woorden, wel op hun mymiek.
🌱 “Ik zie jullie gezichten veranderen bij deze vraag. Vooral bij u meneer.”
En dan breekt zijn glimlach in duizend stukken. De man hapt naar adem. Er glijdt een pijn over zijn ogen.
🧑🦳 “Toen ik jong was,” zucht hij, “was alles nog anders. In orde. Maar nu … we hebben de hele wereld naar de knoppen geholpen.”
🌱 “Als ik uw woorden hoor, dan lijken die boos. Maar als ik uw gezicht zie, dan lijkt u droevig.”
🧑🦳“Ja … dat is waar. We zijn in de negentig. Wij hebben de oorlog meegemaakt. Wij hebben respect voor spullen. Voor eten. Voor water. Voor wat de natuur ons geeft. Voor de plek waar we leven. Maar dat is verloren gegaan.”
Hij gebaart hulpeloos. Bijna verontschuldigend. Alsof hij het ook niet kan helpen. Dat hij machteloos moest toekijken hoe iets belangrijks zomaar voor zijn ogen verdween.
🌱 “Doet je dat verdriet?”
👩🦳“Ja … dat doet ons pijn,” zegt de vrouw.
🧑🦳“Hoe we nu hier leven,” zegt de man. “en alles zomaar gebruiken, zonder erbij na te denken. Dat is niet correct. Maar ja …”
🌱 “Maar ja?”
🧑🦳“Wat kunnen we eraan doen?”
🌱 “Vind je het moeilijk om er niets aan te kunnen doen?”
Deze twee oude mensen kijken naar elkaar. Ik besef plots dat ze hier wel eens over praten, samen. Ze knikken allebei.
🌱 “Je verwees net naar jullie leeftijd. Hoe voelt het voor jullie om straks, binnen korte of iets langere tijd, de aarde in een mindere toestand achter te laten dan jullie hem gekregen hebben?”
De man kijkt me doordringend aan.
🧑🦳“Dat voelt verschrikkelijk,” zegt hij.
Ik slik.
🌱 “En vanuit dat gevoel, doen jullie dan nu iets aan de toestand van de aarde? Op jullie leeftijd?”
👩🦳“In onze kleine wereld: ja. We eten amper nog vlees. We zijn zuinig op water, verwarming, licht, … alles eigenlijk,” zegt de vrouw.
🌱 “En daar zijn jullie het samen over eens?” vraag ik.
👩🦳“Meestal toch,” lacht de vrouw.
We praten nog even verder over hoe je minder vervuilend kan leven. Ze vertellen hoe ze hun kleinzoon proberen respect mee te geven voor alles wat we gebruiken.
👩🦳“Wij wonen bij het begin van de straat ginder. Kom maar eens langs!”
🌱 “Zeker! Maar nu al: dankjewel voor dit gesprek! Ik vond het écht gezellig!”
Nieuwsgierig naar klimaatgesprekken en klimaatpsychologie?
